11/30/2011
HỘI ĐỒNG BỘ MÔN HÓA HỌC TP QUY NHƠN
CHUYÊN Đề
SỬ DỤNG SƠ ĐỒ TƯ DUY TRONG GIẢNG DẠY
HÓA HỌC
11/30/2011
HỘI ĐỒNG BỘ MÔN HÓA HỌC TP QUY NHƠN
11/30/2011
HỘI ĐỒNG BỘ MÔN HÓA HỌC TP QUY NHƠN
Phương pháp Mind Mapping
SƠ ĐỒ TƯ DUY
Phương pháp Mind Mapping là gì?
Nguyên tắc sử dụng phương pháp Mind Mapping
Ứng dụng của phương pháp Mind Mapping
Lợi ích của phương pháp Mind Mapping
11/30/2011
HỘI ĐỒNG BỘ MÔN HÓA HỌC TP QUY NHƠN
Phương pháp Mind Mapping là gì?
Bộ óc của con người làm việc khác với máy tính. Trong khi máy tính hoạt động theo các phương thẳng, não bộ hoạt động vừa theo các phương liên kết vừa theo các phương thẳng bao gồm so sánh, phân tích và tổng hợp.Sự liên kết đóng vai trò vượt trội trong hầu hết mọichức năng hệ thần kinh. Mỗi một từ, một ý đều có vô số kết nối với các ý và khái niệm khác.Phương pháp Mind Mapping được Tony Buzan (người Anh, 1942 - ) triển khai vào thập niên 1960 là một phương pháp hiệu quả sử dụng việc ghi chép và tạo ra các ý tưởng bằng các liên kết. Để tạo ra một sơ đồ não bộ, người ta bắt đầu từ giữa trang giấy bằng với ý chính và kéo ra các hướng, tạo ra một cấu trúc liên tục và có hệ thống bao gồm các chữ và các hình ảnh chính.
11/30/2011
HỘI ĐỒNG BỘ MÔN HÓA HỌC TP QUY NHƠN
Nguyên tắc sử dụng phương pháp Mind Mapping

Dụng cụ cần để thực hiện Mind Mapping giấy trắng khổ A4 hoặc A3 và các loại bút lông, bút màu. Sau đây là 8 bước đơn giản thực hiện một sơ đồ Mind Mapping:
 Bước 1: Bắt đầu từ một chủ đề chúng ta sẽ ghi lại một từ hoặc một hình ảnh tượng trưng cho ý tưởng đầu tiên.
Bước 2: Viết ra hoặc vẽ lại những điều đầu tiên xuất hiện trong đầu khi bắt đầu nghĩ về vấn đề, con người,vật thể, mục đích liên quan … Suy nghĩ quanh chủ đề. Những ý phát sinh này có thể lộn xộn, đôi khi còn kỳ lạ hoặc không quan trọng.
 Bước 3: Tự do hợp tác. Khi các ý tưởng nảy sinh, viết ra một hoặc hai từ mô tả ý tưởng trên các dòng phân nhánh từ ý trung tâm. Để các ý tưởng mở rộng ra thành các nhánh lớn, nhánh nhỏ. Ghi lại tất cả các ý,không cần bình luận hoặc đánh giá.
 Bước 4: Nghĩ càng nhanh càng tốt.Thực hiện bước khám phá các ý tưởng. Diễn dịch các ý tưởng dưới dạng các từ ngữ, hình ảnh, số hoặc biểu tượng.
11/30/2011
HỘI ĐỒNG BỘ MÔN HÓA HỌC TP QUY NHƠN
Nguyên tắc sử dụng phương pháp Mind Mapping

Bước 5: Không có giới hạn Hãy nghĩ ra ngoài khuôn khổ (‘bên ngoài chiếc hộp’). Mọi thứ đều có thể. Sử dụng bút màu để phân biệt các ý tưởng.
Bước 6: Không đánh giá Những vấn đề có vẻ không liên quan có thể thích hợp ở phần sau. Hãy suy nghĩ như đang động não. Nếu bạn cứ dừng lại ở ‘một từ không liên quan’, đầu bạn sẽ giống như bị kẹt băng và bạn sẽ không bao giờ nghĩ ra những ý tưởng tốt hơn được.
Bước 7: Tiếp tục …Hãy để tay bạn tiếp tục làm việc. Nếu các ý tưởng bị chậm lại, vẽ những đường trống và chờ não bạn tự động tìm ra các ý tưởng để điền vào. Hoặc hãy thay đổi màu sắc để khởi động lại đầu óc bạn. Đứng và viết ra các ý tưởng trên một bảng giấy giúp bạn suy nghĩ tốt hơn.
Bước 8: Thêm các liên kết Có những lúc bạn nhận ra ngay các mối liên hệ và bạn có thể kết nối ý phụ với ý chính. Có những lúc bạn không nhận ra, do đó bạn chỉ nối các ý đó với ý trung tâm. Cấu trúc có thể hìnhthành sau; yêu cầu đầu tiên là đem các ý tưởng ra khỏi đầu bạn và dàn trải chúng trên trang giấy.
11/30/2011
HỘI ĐỒNG BỘ MÔN HÓA HỌC TP QUY NHƠN
Ứng dụng của phương pháp MindMapping
Mind Mapping có thể áp dụng cho hầu hết các tình huống trong cuộc sống có liên quan đến việc học và tư duy. Đối với cá nhân: hoạch định, danh sách các việc cần làm, các dự án, giao tiếp, tổ chức, phân tích và giải quyết vấn đề. Đối với người học: học thuộc, ghi chú, báo cáo, viết luận,trình bày, kiểm tra, suy nghĩ, tập trung.Tất cả những ứng dụng của phương pháp Mind Mapping giúp tiết kiệm thời gian, nâng cao hiệu quả và rõ ràng của tư duy, tăng mức độ tập trung và hứng thú dành cho từng hoạt động.
11/30/2011
HỘI ĐỒNG BỘ MÔN HÓA HỌC TP QUY NHƠN
Lợi ích của phương pháp Mind Mapping
Học tập : Người học giảm được khối lượng công việc, cảm thấy thoải mái khi học, ôn bài và làm kiểm tra. Ngoài ra, tạo sự tự tin vào khả năng học của người học.
Tổng kết : Có được cái nhìn toàn bộ, bao quát, hiểu được các mối liên hệ.
Tập trung : Tập trung vào công việc để có kết quả tốt hơn. Sử dụng tất cả kỹ năng tư duy để tập trung chú ý.
Ghi nhớ Dễ nhớ : ‘Thấy’ được thông tin trong đầu. Tổ chức : Đứng đầu trong việc liệt kê các chi tiết của sự kiện, dự án hoặc bất kỳ chủ đề nào.
Trình bày : Bài phát biểu rõ ràng, dễ theo dõi, sống động.
Giao tiếp : Rõ ràng và chính xác. Hoạch định Sắp xếp mọi chi tiết, mọi mặt từ đầu đến cuối trên một trang giấy.
Đào tạo : Từ chuẩn bị đến trình bày, mọi việc trở nên dễ dàng hơn và nhanh hơn.Tư duy Có được phương pháp dễ dàng phân tích ý tưởng
11/30/2011
HỘI ĐỒNG BỘ MÔN HÓA HỌC TP QUY NHƠN
SỬ DỤNG BẢN ĐỒ TƯ DUY NHƯ THẾ NÀO CHO CÓ HIỆU QUẢ
1. Thế nào là một bản đồ tư duy tốt?

Một bản đồ tư duy tốt là một bản đồ tư duy sau khi thực hiện xong ta giải quyết được vấn đề, đạt được mục tiêu như mong muốn mà trước khi vẽ ta vẫn chưa giải quyết được. Do vậy không quan trọng tới hình dáng bản đồ, đừng nghĩ tới nút A sao kô ở nhánh kia mà lại ở nhánh này, quan trọng vẫn là kết quả cuối cùng thôi
11/30/2011
HỘI ĐỒNG BỘ MÔN HÓA HỌC TP QUY NHƠN
SỬ DỤNG BẢN ĐỒ TƯ DUY NHƯ THẾ NÀO CHO CÓ HIỆU QUẢ
2. Ba người A, B, C cùng bắt đầu học về bản đồ tư duy và cùng vẽ một chủ đề thì chất lượng bản đồ tư duy có giống nhau không?

Câu trả lời là không giống nhau vì A, B, C có kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm, nền giáo dục, gia đình, môi trường sống khác nhau.
11/30/2011
HỘI ĐỒNG BỘ MÔN HÓA HỌC TP QUY NHƠN
SỬ DỤNG BẢN ĐỒ TƯ DUY NHƯ THẾ NÀO CHO CÓ HIỆU QUẢ
3. Có cách nào ngay lập tức có thể sử dụng bản đồ tư duy để giải quyết mọi vấn đề?

Câu trả lời là phải luyện tập, ví dụ cùng một kỹ thuật bơi ai cũng nắm rõ nhưng vẫn có người về nhất, về nhì thậm chỉ chẳng được giải gì. Người thắng cuộc là người luyện tập chăm chỉ, có một động lực mạnh mẽ, một mục tiêu rõ ràng, đủ mọi cơ sở vật chất cũng như tinh thần. Do vậy anh chị kô được đốt cháy giai đoạn mà phải ứng dụng từ công việc nhỏ nhất kiểu như một kế hoạch làm việc ngày để luyện tập, nếu như anh chị mới bắt đầu học mà muốn sử dụng bản đồ tư duy để giải quyết một vấn đề phức tạp thì khả năng thành công sẽ không cao, khi thất bại thì sẽ rất dễ bỏ cuộc và quay lại với cách làm truyền thống.


11/30/2011
HỘI ĐỒNG BỘ MÔN HÓA HỌC TP QUY NHƠN
SỬ DỤNG BẢN ĐỒ TƯ DUY NHƯ THẾ NÀO CHO CÓ HIỆU QUẢ
4. Thế nào được gọi là một bản đồ tư duy?
Bản đồ tư duy là một mạng liên kết các ý tưởng. Các ý tưởng có kết nối tới nhau có nghĩa là chúng có liên quan tới nhau. Nếu A trỏ tới B thì có thể có quan hệ sau :
- B nằm trong A hay A bao gồm B
- Để đạt được A chúng ta sẽ phải làm B
Như vậy để đạt được A ta sẽ phải làm đầy đủ từ B1 tới Bn, tất nhiên Bj có thể có mức độ ảnh hưởng tới A cao hơn các điểm B khác.
Điểm B trả lời câu hỏi “Làm A thế nào”
Kết luận: khi đang muốn vẽ các ý tưởng kết nối tới A chúng ta hãy nghĩ về A và tưởng tượng ra toàn bộ mọi thứ liên quan tới A mà không được nghĩ tới điểm C ở đâu đó chính điều này sẽ nâng cao khả năng tập trung củachúng ta vào một vấn đề mà không ý nọ sọ ý kia.


11/30/2011
HỘI ĐỒNG BỘ MÔN HÓA HỌC TP QUY NHƠN
SỬ DỤNG BẢN ĐỒ TƯ DUY NHƯ THẾ NÀO CHO CÓ HIỆU QUẢ

5. Khi nào không nên dùng bản đồ tư duy?

- Khi mọi công việc chúng ta làm ngon lành, chất lượng cho rằng chấp nhận được không cần phải cải tiến gì cả.

- Khi mọi việc chúng ta đều kiểm soát tốt theo đúng kế hoạch mong muốn.

- Khi chúng ta không bị ép tiến độ hay chất lượng thực hiện một công việc, thời gian đủ để chúng ta thực hiện mọi việc được giao một cách ngon lành
11/30/2011
HỘI ĐỒNG BỘ MÔN HÓA HỌC TP QUY NHƠN
SỬ DỤNG BẢN ĐỒ TƯ DUY NHƯ THẾ NÀO CHO CÓ HIỆU QUẢ

6. Khi nào nên dùng bản đồ tư duy?

- Khi chúng ta có quá nhiều việc không biết bắt đầu từ đâu.

- Khi gặp một vấn đề quá khó không giải quyết được

- Khi cần đào tạo nhân viên một cách nhanh nhất

- Khi muốn trình bày một ý tưởng với người khác với mong muốn họ hiểu 100% ý tưởng của ta mà không hiểu sai đi hoặc chỉ hiểu dưới 50%

- Khi muốn nâng cao chất lượng công việc hàng ngày. Khi muốn làm việc có kế hoạch, có hệ thống

- Khi muốn nhớ lâu, khi muốn học ngoại ngữ….

- Khi không thể tập trung được vào việc gì, khả năng tập trung của kém
11/30/2011
HỘI ĐỒNG BỘ MÔN HÓA HỌC TP QUY NHƠN
SỬ DỤNG BẢN ĐỒ TƯ DUY NHƯ THẾ NÀO CHO CÓ HIỆU QUẢ

7. Bản đồ tư duy có giúp tôi giải quyết mọi vấn đề mà hiện tôi chưa làm được?

Câu trả lời là “không”. Bản đồ tư duy là công cụ để kích thích các ý tưởng, để suy nghĩ có hệ thống, để nhớ lâu. Nếu Backgound của chúng ta kém quá xa so với tiêu chí để hoàn thành công việc thì sử dụng bản đồ từ duy cũng không giải quyết được. Ví dụ hồi xưa khi chưa có máy tính chúng ta viết công văn bằng tay, khi có máy tính có office mọi người thủ cựu thì cho rằng cái đó tốn thời gian, khi thành thạo rồi họ mới thấu nó hữu ích rất nhiều. Nhưng nó cũng không thể làm cho nội dung công văn được tốt hơn mà nhờ vào các công cụ cân chỉnh, các template mà làm cho văn bản được trình bàch mạch lạc hơn, đẹp hơn. Giống như vậy bản đồ tư duy là công cụ của bộ não giống như MS Word là công cụ để soạn thảo văn bản vậy, không có MS word thì tôi vẫn soạn thảo văn bản ngon lành nhưng sẽ
phải tốn khoảng chục tờ giấy và một ngày tỉ mẩn để làm.
11/30/2011
HỘI ĐỒNG BỘ MÔN HÓA HỌC TP QUY NHƠN
SỬ DỤNG BẢN ĐỒ TƯ DUY NHƯ THẾ NÀO CHO CÓ HIỆU QUẢ

8. Môi trường để vẽ bản đồ tư duy

- Môi trường phải thật thoải mái, không có sếp ngồi cạnh soi, quạt phải mát, ghế phải êm.

- Tâm trạng phải hết sức thoải mái không bị bất cứ sức ép nào.

- Sức khỏe phải tốt

- Có thể trước khi vẽ hãy tưởng tượng tới một kỷ niệm hay một khung cảnh mang lại cho chúng ta sự vui sướng hoặc thư giãn.


11/30/2011
HỘI ĐỒNG BỘ MÔN HÓA HỌC TP QUY NHƠN
SỬ DỤNG BẢN ĐỒ TƯ DUY NHƯ THẾ NÀO CHO CÓ HIỆU QUẢ

9. Kết luận:

Mindmap là cái gốc của mọi cái gốc, là học cách học; Không phải thần dược cho mọi vấn đề nhưng là cái đáng để học.
11/30/2011
HỘI ĐỒNG BỘ MÔN HÓA HỌC TP QUY NHƠN